Saytni pudratchidan qanday qabul qilish kerak: 10 banddan iborat chek-list

Sayt tayyor, pudratchi havola va yakuniy to‘lov uchun hisob yubordi. Hozir quvonish emas, tekshirish vaqti. Qabul qilishda o‘tkazib yuborilgan xatolar keyinchalik qimmatga tushadi: kirish ma’lumotlari yo‘qoladi, domen begona odam nomiga rasmiylashtirilgan bo‘lib chiqadi, xatolarni esa alohida pulga tuzatishga to‘g‘ri keladi. Mana har qanday saytni qabul qilish uchun chek-list.

1. Domen va xosting sizning nomingizga rasmiylashtirilgan

Bu asosiy band. Domen kompaniyangiz yoki shaxsan sizning nomingizga ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lishi, registratordagi akkaunt esa sizning pochtangiz bilan bo‘lishi kerak. Xosting yoki server ham xuddi shunday. Agar hammasi pudratchi nomiga rasmiylashtirilgan bo‘lsa, har qanday nizoda butun saytni yo‘qotish xavfi bor.

2. Siz barcha kirish ma’lumotlarini oldingiz

• Saytning boshqaruv paneli — dasturchining umumiy logini emas, sizning hisob qaydnomangiz ostida.
• Xosting yoki server, boshqaruv paneli, ma’lumotlar bazasi.
• Domen registratori va DNS.
• Agar sozlangan bo‘lsa, domendagi pochta.
• Google Analytics, Yandex.Metrika, Search Console, Vebmaster — siz egasi sifatida.
• To‘lov tizimlari, SMS-servislar, CRM akkauntlari.

Kirish ma’lumotlarini Telegramdagi yozishmada emas, parollar menejerida saqlang.

3. Manba kodi sizda

Repozitoriyga (GitHub, GitLab) kirish yoki manba kodlari va ma’lumotlar bazasi dampi bilan arxivni so‘rang. Shartnomada kod va dizaynga bo‘lgan huquqlar sizga o‘tishini aniqlashtiring. Busiz har qanday yangi pudratchi noldan boshlaydi.

4. Sayt barcha qurilmalarda ishlaydi

Saytni telefoningizda, boshqa tizimli hamkasbingiz telefonida (iPhone va Android), noutbukda va katta monitorda oching. Tekshiring:

• hech narsa kesilmaydi va ekran chetidan chiqib ketmaydi;
• menyu ochiladi va yopiladi;
• tugmalarni barmoq bilan oson bosish mumkin;
• rasmlar aniq va tez yuklanadi.

5. Shakllar va arizalar yetib keladi

Saytdagi har bir shakl orqali ariza yuboring — va u kerakli joyga kelganiga ishonch hosil qiling: pochta, Telegram yoki CRM. Mijoz muvaffaqiyatli yuborilganlik haqidagi xabarni ko‘rishini tekshiring. Ishlamaydigan shakl — eng qimmat va eng sezilmas xato.

6. To‘lov va buyurtmalar

Internet-do‘kon uchun xaridorning butun yo‘lini bosib o‘ting: mahsulotni topish, savatga qo‘shish, rasmiylashtirish, to‘lash, chek va xabarnoma olish. Test rejimida bekor qilish va qaytarishni tekshiring.

7. Siz kontentni boshqara olasiz

Qisqa o‘qitish yoki video yo‘riqnoma so‘rang: mahsulotni qanday qo‘shish, narxni o‘zgartirish, yangilik e’lon qilish, bannerni almashtirish. Buni pudratchi oldida o‘zingiz qilib ko‘ring. Agar har bir mayda narsa uchun dasturchi kerak bo‘lsa — bu boshqaruv panelining muammosi.

8. SEO va analitika

• Sayt indeksatsiya uchun ochiq (robots.txt da taqiq yo‘q).
• Sahifalarda noyob sarlavha va tavsiflar bor.
• sitemap.xml sayt xaritasi ishlaydi.
• Eski saytdan yo‘naltirishlar sozlangan.
• Analitika hisoblagichlari ma’lumot to‘playdi, arizalar uchun maqsadlar sozlangan.

9. Xavfsizlik va zaxira nusxalar

• Sayt brauzer ogohlantirishlarisiz HTTPS orqali ishlaydi.
• Boshqaruv paneli parollari murakkab, test hisob qaydnomalari o‘chirilgan.
• Avtomatik zaxira nusxalash sozlangan — va nusxalar qayerda saqlanishi hamda saytni qanday tiklash ma’lum.

10. Yuridik sahifalar

Maxfiylik siyosati, shakllarda shaxsiy ma’lumotlarni qayta ishlashga rozilik, do‘kon uchun ommaviy oferta, kompaniya rekvizitlari.

Saytni «ko‘z bilan» emas, ro‘yxat bo‘yicha qabul qiling. Topshirish kuni ishlamayotgan hamma narsa qo‘shimcha to‘lov evaziga emas, loyiha doirasida tuzatilishi kerak.

Kafolat

Kafolat muddati qancha davom etishi va unga nima kirishini aniqlang: xatolarni tuzatish — ha, yangi funksiyalar — odatda yo‘q. Buni shartnomada qayd eting. Saytni keyingi rivojlantirish uchun esa tushunarli SLA — javob berish muddatlari va ishlar ro‘yxati bilan qo‘llab-quvvatlash haqida kelishib oling.

Aytgancha, bizning shaxsiy kabinetimizda mijoz loyihaning barcha bosqichlarida har bir vazifaning holatini ko‘radi — shuning uchun qabul qilishga kutilmagan holatlarsiz kelasiz.